Ir para o conteúdo

Júpiter (planeta)

Ourige: Biquipédia, la anciclopédia lhibre.
Júpiter ♃

Eimaige cumpuosta de Júpiter tirada pula Cassini. La mancha scura ye la selombra de Ouropa.
Caratelísticas orbitais
Argumiento de l periastro 275,066°
Caratelísticas físicas
Albedo 0,343 (Bond)

0,52 (geométrico)

Magnitude aparente -1,6 to -2,94

Júpiter ye l maior planeta de l sistema solar, i l quinto a partir de l Sol. Ye coincido pula Grande Mancha Burmeilha i puls sous quatro grandes satélites: Ganímedes, Ouropa, Io i Calisto. Júpiter ye un de ls planetas de l sistema solar que ténen anielhos.

Júpiter ten 2,5 bezes mais massa de l que todos ls outros planetas tomados an cunjunto, de tal forma que l sou baricentro cul Sol se lhocaliza arriba de la superfice solar (a 1,068 centeilhas solares de l centro de l Sol). Ten 318 bezes mais massa de l que la Tierra, un diámetro 11 bezes superior al terrestre i un belume 1300 bezes maior que l de la Tierra. Fui apelhidado por muitos de "streilha falhada". Mesmo assi, i por mais ampressionante que Júpiter seia, yá se çcubriran bários planetas stra-solares cun massas mui maiores. Por outro lhado, pensa-se que Júpiter tenga un diámetro tan grande cumo ye possible a un planeta cula sue cumposiçon, bisto que adecionar-le mais massa tenerie solo cumo resultado oumentar la cumpresson grabitacional. Nun eisiste ua defeniçon einequíboca de l que çtingue un planeta grande i massibo, cumo Júpiter, dua nana castanha, mas para que fusse ua streilha Júpiter tenerie de tener cerca de setienta bezes mais massa de l que la que ten.

Júpiter ten tamien la rotaçon mais rápida de todos ls planetas de l sistema solar, l que resulta nun ancolhimiento facilmente besible atrabeç dun telscópio. La sue caratelística mais coincida ye probablemente la Grande Mancha Burmeilha, ua tempestade cun bentos de até 500 km/h. Ye quaije dues bezes maior que la Tierra, i stá atiba hai cerca de 300 anhos. L planeta stá perpetamente cobierto por camadas de nubres. Nuobos retratos tiradas pul telscópio Hubble amóstran ua nuoba mancha burmeilha surgindo próssima a la Grande Mancha Burmeilha.

Júpiter questuma ser l quarto cuorpo mais brilhante ne l cielo (depuis de l Sol, de la Lhuna i de Bénus; por bezes, Marte aparece mais brilhante de l que Júpiter, anquanto outras bezes Júpiter brilha mais de l que Bénus). L planeta ye coincido zde ls tiempos antigos. La çcubierta de Galileu Galilei an 1610 de quatro grandes satélites naturales grabitando al redor de Júpiter, hoije chamados satélites galileanos (Io, Ouropa, Ganímedes i Calisto) fui la purmeira çcubierta de mobimientos de cuorpos ne l spácio aparentemente nun tenendo la Tierra cumo centro. Este fui l maior punto a fabor de la teorie heiliocentrista de l mobimiento de l planetas, de Nicolau Copérnico; ls çcursos de Galileu an fabor de las teories de Copérnico fazírun cun que fusse julgado pula Anquesiçon.

Caratelísticas físicas

[eiditar | eiditar código-fuonte]

Cumposiçon de l planeta

[eiditar | eiditar código-fuonte]

Júpiter ye cumpuosto dun centro rochoso relatibamente pequeinho, eimerso an heidrogénio metálico, l qual ye circundado por ua camada de heidrogénio lhíquido, recobierta por sue beç de gáç heidrogénio. Nun hai ua frunteira clara antre essas camadas de defrentes densidades de heidrogénio; las cundiçones barian lhentamente de l gáç até la camada sólida a la medida que se aperfunda.

L planeta Júpiter retratado pula sonda spacial "Cassini-Huyges".

La atmosfera jobiana ye cumpuosta de aprossimadamente 86% de heidrogénio, i 14% de hélio (pul númaro atómico desses átomos, la cumposiçon atmosférica queda an torno de 76%/24% se cunsidrarmos las massas, ua beç que l heidrogénio ye mais lhebe que l hélio; cun cerca de 1% de la massa cumpuosta por outras sustáncias menos seneficatibas — l anterior de l planeta cuntén mais sustáncias densas, sendo la cumposiçon por buolta de 71%/24%/5%).

La atmosfera apersenta inda traços de metano, oupor de auga, amónia i sustáncias sólidas. Hai tamien cantidades çprezibles de gáç carbónico, etano, gáç sulfídrico, neon, ouxigénio i alxofre. Essa cumposiçon atmosférica ye mui aparecida a la cumposiçon de la nebulosa solar. L planeta Saturno ten cumposiçon semelhante, mas Ourano i Netuno ténen mui menos heidrogénio i hélio.

La rotaçon de la atmosfera superior de Júpiter nun ye custante an todos ls sous puntos, un eifeito notado purmeiramente por Giobanni Domenico Cassini an 1690. La rotaçon de la region polar de la atmosfera de l planeta ye aprossimadamente 5 minutos mais demorada de l que na region eiquatorial de la atmosfera. Para alhá desso, grupos de nubres an defrentes latitudes méxen-se an defrentes direçones, seguindo las corrientes de aire. La anteraçon desses padrones cunflitantes de circulaçon causa tormientas i turbuléncia. La belocidade de ls aires puode atingir até 600 km/h. La camada mais alta de la atmosfera cuntén cristales de amónia cungelada.

Juter ten 2,5 mais massa de l que ls outros planetas

Anéis planetários

[eiditar | eiditar código-fuonte]

Júpiter ten un sistema de anielhos planetários cumpuosto por partículas de polareda cósmica, anque nun tan eibidente cumo Saturno.

Campo magnético

[eiditar | eiditar código-fuonte]
La nabe Voyager 1 tirou esse retrato de l planeta Júpiter an 24 de Janeiro, anquanto staba a ua çtáncia de mais de 40 milhones de quilómetros.

Júpiter ten un campo magnético mui fuorte. Se el podisse ser anxergado, la eimaige del bisto de la Tierra tenerie l tamanho cinco bezes maior de l que l disco de la Lhuna chena, anque de la grande çtáncia. La fuorça desse campo atrai un grande fluxo de partículas de radiaçon ne ls cinturones de radiaçon de l planeta, porduzindo tamien un fuorte fluxo de gáç an forma de tubo associado cul satélite Io.

Sploraçon de Júpiter

[eiditar | eiditar código-fuonte]
Júpiter bisto atrabeç de telscópio doméstico de 180mn i retratado por cámara quemun de 8 megapixel.

Júpiter ye coincido zde tiempos remotos, besible la uolho amplache ne l cielo de la nuite. An 1610 Galileo Galilei çcubriu las quatro maiores satélites naturales de Júpiter ousando un telscópio, la purmeira ouserbaçon de satélites naturales que nun fússen la de la Tierra.

Alguas sondas bejitórun Júpiter, todas eilhas de ourige amaricana. La Pioneer 10 bou por Júpiter an Dezembre de 1973, seguida pula Pioneer 11 eisatamente un anho depuis. La Voyager 1 bou por alhá an márcio de 1979, seguida pula Voyager 2 an Júlio de l mesmo anho. La sonda Galileo quedou an órbita an Júpiter an 1995, ambiando ua susonda na atmosfera de Júpiter cunduzindo multiplos bolos por todas las lhunas de Galileo. La sonda Galileo tamien persenciou l ampato de l Cometa Shoemaker-Lheby 9 an Júpiter, anquanto el se aprossimaba de l planeta an 1994, dando ua bantaige sola para este eibento espetacular.

Depuis de la çcubierta dun ouceano lhíquido na lhuna de Júpiter Ouropa ne l final de la sonda Galileo, que saliu de órbita an Setembre de 2003, la NASA stá planeando ua misson dedicada para las lhunas cungeladas. Spera-se que JIMO, l Orbitador de las Lhunas cungeladas de Júpiter (Jupiter Icy Mones Orbiter), seia lhançado depuis de 2012.

Satélites de Júpiter

[eiditar | eiditar código-fuonte]

Júpiter ten einúmaros satélites naturales an torno de si. An 15 de Maio de 2003, Scott Sheppard publicou ne l jornal Nature la çcubierta de 23 nuobos satélites de Júpiter. Esso oumentou l total de satélites coincidos para 61. Hoije, Júpiter ten 63 satélites coincidos.

Nome
Diámetro (km) Massa (kg) Raio orbital (km) Período orbital (d) Anclinaçon (°)(an relaçon al eiquador de Júpiter) Eicentricidade Grupo
Métis431.2E+17127 690(1)0.294780(2)0.000°0.0012 Amalteia
Adrasteia26×20×167.5E+15128 690(1)0.29826(2)0.000°0.0018
Amalteia262×146×1342.1E+18181 170(1)0.49817905(2)0.360°0.0031
Tebe110×901.5E+18221 700(1)0.6745(2)0.901°0.0177
Io3660.0×3637.4×3630.68.9E+22421 700(1)1.769137786(2)0.050°0.0041 Lunas de Galileu
Ouropa3121.64.8E+22671 034(1)3.551181041(2)0.471°0.0094
Ganímedes5262.41.5E+231 070 412(1)7.15455296(2)0.204°0.0011
Calisto ó Calixto4820.61.1E+231 882 709(1)16.6890184(2)0.205°0.0074
Temisto86.9E+147 391 645129.82761115.346°0.2006 Temisto
Leda201.1E+1611 097 245238.82415927.210°0.1854 Himalia
Himalia1706.7E+1811 432 435249.72630529.590°0.1443
Lisiteia366.3E+1611 653 225256.99541325.771°0.1132
Eilara868.7E+1711 683 115257.98488830.663°0.1723
S/2000 J 1149.0E+1312 570 575287.93104626.169°0.2058
Carpo34.5E+1317 144 875458.62481855.098°0.2736 ?
S/2003 J 1211.5E+1217 739 540482.691255134.861°0.4449 ?
Euporia21.5E+1319 088 435538.779839131.854°0.0960 Ananke?
S/2003 J 321.5E+1319 621 780561.517739111.592°0.2507
S/2003 J 1821.5E+1319 812 575569.72801598.461°0.1570
Telxinoe ó Telxinoi21.5E+1320 453 755597.606695102.844°0.2685 Ananke?
Euante34.5E+1320 464 855598.093368123.649°0.2000 Ananke
Heilique49.0E+1320 540 265601.401918120.908°0.1375 Ananke?
Ortósia21.5E+1320 567 970602.619143101.861°0.2433
Iocasta51.9E+1420 722 565609.426611127.043°0.2874 Ananke
S/2003 J 1621.5E+1320 743 780610.362159149.279°0.3185
Ananque ó Ananke283.0E+1620 815 225613.518491149.526°0.3963
Praxidique74.3E+1420 823 950613.904099132.099°0.1840
Harpalique41.2E+1421 063 815624.541797143.944°0.2441
Heirmipe49.0E+1321 182 085629.809040149.058°0.2290 Ananke?
Tione49.0E+1321 405 570639.802554116.088°0.2526 Ananke
Mneme21.5E+1321 427 110640.768660147.647°0.2214
S/2003 J 1721.5E+1322 134 305672.751882139.842°0.2379 Carme
Aitne34.5E+1322 285 160679.641347143.251°0.3927
Cale21.5E+1322 409 210685.323873133.342°0.2011
Taigete51.6E+1422 438 650686.674715140.521°0.3678
S/2003 J 1921.5E+1322 709 060699.124764140.956°0.1961
Caldene47.5E+1322 713 445699.326904119.572°0.2916
S/2003 J 1521.5E+1322 721 000699.676116109.168°0.0932 Ananke?
S/2003 J 1021.5E+1322 730 815700.129403115.021°0.3438 Carme?
S/2003 J 2321.5E+1322 739 655700.537990137.576°0.3931 Pasife
Erinome34.5E+1322 986 265711.964625143.354°0.2552 Carme
Aoede49.0E+1323 044 175714.656754112.763°0.6012 Pasife
Calicore21.5E+1323 111 825717.806112141.240°0.2042 Carme?
Calique51.9E+1423 180 775721.020662137.125°0.2140 Carme
Euridome34.5E+1323 230 860723.358859143.033°0.3770 Pasife?
S/2003 J 1421.5E+1323 238 595723.720459138.885°0.2462 Pasife
Pasite21.5E+1323 307 320726.932963144.112°0.3289 Carme
Cilene21.5E+1323 396 270731.098603115.507°0.4116 Pasife
Euquelade49.0E+1323 483 695735.199980118.384°0.2829 Carme
S/2003 J 421.5E+1323 570 790739.29396198.660°0.3003 Pasife
Heigemone34.5E+1323 702 510745.500007150.314°0.4077
Arque34.5E+1323 717 050746.185469146.289°0.1492 Carme
Carme461.3E+1723 734 465747.008062120.659°0.3122
Isonoe47.5E+1323 832 630751.646937118.554°0.1665
S/2003 J 911.5E+1223 857 810752.838751135.452°0.2762
S/2003 J 549.0E+1323 973 925758.341296117.922°0.3071
Pasife ó Pasifeia603.0E+1724 094 770764.082032143.037°0.2953 Pasife
Campanape387.5E+1624 214 390769.779665146.657°0.2468
Sponde21.5E+1324 252 625771.603566112.409°0.4432
Outonoe49.0E+1324 264 445772.167762129.073°0.3690
Calírroe98.7E+1424 356 030776.543335131.895°0.2644
Megaclite52.1E+1424 687 240792.436947143.760°0.3078
S/2003 J 221.5E+1330 290 8451077.018006151.523°0.1882 ?