Ir para o conteúdo

Arsenio González Álvarez

Ourige: Biquipédia, la anciclopédia lhibre.
Arsenio González Álvarez
Arsenio González an maio de 2017.
Nacimiento 28 de janeiro de 1931
Perchera, Xixón, Stúrias, Spanha
Muorte 18 de outubre de 2017 (86 anhos)
Xixón, Stúrias, Spanha
Nacionalidade spanhol
Acupaçon Ator i dramaturgo

Arsenio González Álvarez (Perchera, Xixón, 28 de janeiro de 1931 — Xixón, 18 de outubre de 2017) fui un ator de triato i dramaturgo sturiano.

Ampeçou l sou oufício cumo ator na Sala Buenos Aires an 1951,[1] cul grupo de triato Hogar de Pumarín, i al lhargo de la sue carreira partecipou an bárias cumpanhies cumo la de Rafael Sánchez, l Grupo Talía de Tremañes i Llorea i l Grupo Esquilo de l Agrupamiento Artístico de Xixón. Fui un de ls artífices coincidos de l triato de questumes sturianas i de la recuperaçon an 1986, de la Cumpanhie Sturiana de Quemédias,[2] tenendo bencido bários prémios i cunquistado recoincimientos.[3]

Fui un de ls más coincidos atores sturianos na fin de l seclo XX i ampeço de l seclo XXI, pula sue anterpretaçon ne ls papeles caratelísticos, junto cun José Manuel Rodríguez.[4] An 2014 recebiu la chabe de comemoraçon de la Sociadade Giral de Outores i Eiditores an recoincimiento puls sous cinquenta anhos de parcerie.[5]

Muorriu bítima de leucemia ne l die 18 de outubre de 2017 an Xixón, als uitenta i seis anhos.[6]

Anque González nó se cunsidraba cumo outor,[7] ls sous testos son parte de l patrimonho dramático sturiano.[4] Screbiu bárias obras de génaro dramático de questumes sturianas, antre quemédias an trés atos (Asturias patria querida, Hay otros güeyos, La trastá, El tramposu/El boleru de Chano, El tratu de Chiripa, Xiga, el Repe, Y orbayando...) i sainetes (Los figos de San Miguel, Güela por necesidá, La declaración), acolhá de smasiadas stampas i quadros cómicos (¿Quién manda en casa?, La ludópata, La vieyera, Los décimos i El recateo).[1]

La Academie de la Lhéngua Sturiana rializou l salimiento an 1997 na sue coleçon "Mázcara", de l belume Tres comedies que amostra trés obras de Arsenio González: El boleru de Chano, La Declaración i Los figos de San Miguel.[8]

An 2008, l Grémio de Eiditores de las Stúrias i la Federaçon de Grupos de Triato Amador de l Percipado de las Stúrias (FETEAS) publicórun l títalo Teatro en Asturiano, adonde ancluiu la quemédia oureginal an trés atos de González Hai otros güeyos.[9]

Delantre destas obras hai que çtacar La Trastá[10] (strenada an 1963) i El tramposu[11] (strenada pula Cumpanhie Sturiana de Quemédias an 2009), cumo eisemplos de la recuperaçon de las formas clássicas de l triato de questumes sturianas na atualidade.

L sainete Los figos de San Miguel (que junto a La declaración tamien sue, i Pitición de mano, de Antón de la Braña, repersentou l retorno de la Cumpanhie Sturiana de Quemédias an 1986, pula direçon de Eladio Sánchez), cun más de 125 repersentaçones zde antoce,[7] i de acuordo cun Xosé Bolado García, ye un de ls triunfos deste tipo de triato de questumes sturianas.[12]

  • Xicu'l toperu
  • La neña los mios güeyos
  • 7337
  • Puntu
  • Carne de Gallina

Refréncias

  1. 1 2 {{citar web|títalo=Arsenio González|url=http://cia-asturiana.atspace.com/elenco_ars.htm|publicado=Cumpanhie[lhigaçon einatiba] Sturiana de Quemédias|cunsultadata=19 de febreiro de 2018
  2. ↑ «Morrió l'actor Arsenio González, símbolu del teatru asturianu» (an sturiano). Europa Press. 19 de outubre de 2017
  3. ↑ {{citar web|redadeiro=Argüelles|purmeiro=J. L.|títalo=Fallece Arsenio González, la gran "sonrisa" del teatro costumbrista|url=http
  4. 1 2 {{citar periódico|títalo=Arsenio González|jornal=La ratonera: Revista asturiana de teatro|data=maio de 2006|númaro=17|páiginas=113|}
  5. ↑ {{citar web|títalo=La SGAE lamenta la pérdida de su socio Arsenio González|url=http://www.sgae.es/es-ES/SitePages/EstaPasandoDetalleActualidad.aspx?i=2354&s=5|publicado=Sociadade[lhigaçon einatiba] Giral de Outores i Eiditores|data=}
  6. ↑ {{citar web|redadeiro=Moro
  7. 1 2 {{citar periódico|purmeiro=José|redadeiro=Neira|títalo=Entrevista a Arsenio González: “Soi más actor que autor”|jornal=La ratonera: Revista asturiana de teatro|data=2013|númaro=37|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=4141214|páiginas=114-120|arquibourl=http://web.archive.org/web/2016
  8. ↑ «Mázcara» (an sturiano). Academie de la Lhéngua Sturiana. Cunsultado an 19 de febreiro de 2018
  9. ↑ {{citar web|títalo=Textos dramáticos|url=http://www.feteas.org/textos_dramaticos.php|publicado=Federaçon[lhigaçon einatiba] de Associaçones de Triato de l Percipado de las Stúrias|cunsultadata=19 de febreiro de 2018
  10. ↑ «2009 La Trastá. Obra completa». Cumpanhie Sturiana de Quemédias (an sturiano). YouTube. 21 de abril de 2015
  11. ↑ {{citar web|títalo=2007 El tramposu
  12. ↑ Corrada, Miguel Ramos (2002). «El Surdimientu: El Teatru». In: Xosé Bolado García. Historia de la lliteratura asturiana (an sturiano). Uviéu: Academie de la Lhéngua Sturiana. p. 708. ISBN 978-84-8168-335-6