Arsenio González Álvarez
| Arsenio González Álvarez | |
|---|---|
| Nacimiento | 28 de janeiro de 1931 Perchera, Xixón, Stúrias, Spanha |
| Muorte | 18 de outubre de 2017 (86 anhos) Xixón, Stúrias, Spanha |
| Nacionalidade | spanhol |
| Acupaçon | Ator i dramaturgo |
Arsenio González Álvarez (Perchera, Xixón, 28 de janeiro de 1931 — Xixón, 18 de outubre de 2017) fui un ator de triato i dramaturgo sturiano.
Ampeçou l sou oufício cumo ator na Sala Buenos Aires an 1951,[1] cul grupo de triato Hogar de Pumarín, i al lhargo de la sue carreira partecipou an bárias cumpanhies cumo la de Rafael Sánchez, l Grupo Talía de Tremañes i Llorea i l Grupo Esquilo de l Agrupamiento Artístico de Xixón. Fui un de ls artífices coincidos de l triato de questumes sturianas i de la recuperaçon an 1986, de la Cumpanhie Sturiana de Quemédias,[2] tenendo bencido bários prémios i cunquistado recoincimientos.[3]
Fui un de ls más coincidos atores sturianos na fin de l seclo XX i ampeço de l seclo XXI, pula sue anterpretaçon ne ls papeles caratelísticos, junto cun José Manuel Rodríguez.[4] An 2014 recebiu la chabe de comemoraçon de la Sociadade Giral de Outores i Eiditores an recoincimiento puls sous cinquenta anhos de parcerie.[5]
Muorriu bítima de leucemia ne l die 18 de outubre de 2017 an Xixón, als uitenta i seis anhos.[6]
Biografie
[eiditar | eiditar código-fuonte]Anque González nó se cunsidraba cumo outor,[7] ls sous testos son parte de l patrimonho dramático sturiano.[4] Screbiu bárias obras de génaro dramático de questumes sturianas, antre quemédias an trés atos (Asturias patria querida, Hay otros güeyos, La trastá, El tramposu/El boleru de Chano, El tratu de Chiripa, Xiga, el Repe, Y orbayando...) i sainetes (Los figos de San Miguel, Güela por necesidá, La declaración), acolhá de smasiadas stampas i quadros cómicos (¿Quién manda en casa?, La ludópata, La vieyera, Los décimos i El recateo).[1]
La Academie de la Lhéngua Sturiana rializou l salimiento an 1997 na sue coleçon "Mázcara", de l belume Tres comedies que amostra trés obras de Arsenio González: El boleru de Chano, La Declaración i Los figos de San Miguel.[8]
An 2008, l Grémio de Eiditores de las Stúrias i la Federaçon de Grupos de Triato Amador de l Percipado de las Stúrias (FETEAS) publicórun l títalo Teatro en Asturiano, adonde ancluiu la quemédia oureginal an trés atos de González Hai otros güeyos.[9]
Delantre destas obras hai que çtacar La Trastá[10] (strenada an 1963) i El tramposu[11] (strenada pula Cumpanhie Sturiana de Quemédias an 2009), cumo eisemplos de la recuperaçon de las formas clássicas de l triato de questumes sturianas na atualidade.
L sainete Los figos de San Miguel (que junto a La declaración tamien sue, i Pitición de mano, de Antón de la Braña, repersentou l retorno de la Cumpanhie Sturiana de Quemédias an 1986, pula direçon de Eladio Sánchez), cun más de 125 repersentaçones zde antoce,[7] i de acuordo cun Xosé Bolado García, ye un de ls triunfos deste tipo de triato de questumes sturianas.[12]
Filmografie
[eiditar | eiditar código-fuonte]- Xicu'l toperu
- La neña los mios güeyos
- 7337
- Puntu
- Carne de Gallina
Refréncias
- 1 2 {{citar web|títalo=Arsenio González|url=http://cia-asturiana.atspace.com/elenco_ars.htm|publicado=Cumpanhie[lhigaçon einatiba] Sturiana de Quemédias|cunsultadata=19 de febreiro de 2018
- ↑ «Morrió l'actor Arsenio González, símbolu del teatru asturianu» (an sturiano). Europa Press. 19 de outubre de 2017
- ↑ {{citar web|redadeiro=Argüelles|purmeiro=J. L.|títalo=Fallece Arsenio González, la gran "sonrisa" del teatro costumbrista|url=http
- 1 2 {{citar periódico|títalo=Arsenio González|jornal=La ratonera: Revista asturiana de teatro|data=maio de 2006|númaro=17|páiginas=113|}
- ↑ {{citar web|títalo=La SGAE lamenta la pérdida de su socio Arsenio González|url=http://www.sgae.es/es-ES/SitePages/EstaPasandoDetalleActualidad.aspx?i=2354&s=5|publicado=Sociadade[lhigaçon einatiba] Giral de Outores i Eiditores|data=}
- ↑ {{citar web|redadeiro=Moro
- 1 2 {{citar periódico|purmeiro=José|redadeiro=Neira|títalo=Entrevista a Arsenio González: “Soi más actor que autor”|jornal=La ratonera: Revista asturiana de teatro|data=2013|númaro=37|url=https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=4141214|páiginas=114-120|arquibourl=http://web.archive.org/web/2016
- ↑ «Mázcara» (an sturiano). Academie de la Lhéngua Sturiana. Cunsultado an 19 de febreiro de 2018
- ↑ {{citar web|títalo=Textos dramáticos|url=http://www.feteas.org/textos_dramaticos.php|publicado=Federaçon[lhigaçon einatiba] de Associaçones de Triato de l Percipado de las Stúrias|cunsultadata=19 de febreiro de 2018
- ↑ «2009 La Trastá. Obra completa». Cumpanhie Sturiana de Quemédias (an sturiano). YouTube. 21 de abril de 2015
- ↑ {{citar web|títalo=2007 El tramposu
- ↑ Corrada, Miguel Ramos (2002). «El Surdimientu: El Teatru». In: Xosé Bolado García. Historia de la lliteratura asturiana (an sturiano). Uviéu: Academie de la Lhéngua Sturiana. p. 708. ISBN 978-84-8168-335-6
