Saltar para o conteúdo

Amplantaçon de la República Pertuesa

Ourige: Biquipédia, la anciclopédia lhibre.
Eilustraçon alusiba a la Proclamaçon de la República Pertuesa a 5 d'outubre de 1910.

La Amplantaçon de la República Pertuesa fui l resultado dun golpe de stado ourganizado pul Partido Republicano Pertués que, ne l die 5 d'outubre de 1910, çtituiu la monarquie i amplantou un regime republicano an Pertual.

La subjugaçon de l paíç als antrisses coloniales británicos[1], ls gastos de la família rial[2], l poder de la eigreija, l'anstabelidade política i social, l sistema d'altarnáncia de dous partidos ne l poder (ls progressistas i ls regeneradores), la ditadura de João Franco[3], l'aparente ancapacidade d'acumpanhar l'eiboluçon de ls tiempos i se adatar a la modernidade — todo cuntribuiu para un porcesso d'eiroson de la monarquie[4] pertuesa de l qual ls defensores de la república, particularmente l Partido Republicano, soubírun tirar l melhor probeito[5]. Por cuntrapunto, l partido republicano apersentaba-se cumo l único que tenie un porgrama capaç de debolber al paíç l prestígio perdido i poner Pertual na senda de l porgresso.[6]

Passado la eisitaçon de l'eisército an cumbater ls cerca de dous mil suldados i marenheiros reboltosos antre 3 i 4 d'outubre de 1910, la República fui proclamada a las 9 horas de la manhana de l die seguinte de la baranda de ls Paços de l Cunceilho de Lhisboua[7]. Passado la reboluçon, un gobierno probisório xefiado por Teófilo Braga derigiu ls çtinos de l paíç até a l'aprobaçon de la Custituiçon de 1911 que dou ampeço a la Purmeira República.[8] Antre outras mudanças, cula amplantaçon de la república, fúrun sustituídos ls simblos nacionales: l hino nacional i la bandeira[9][10]

Refréncias

  1. «Implantação da República». Infopédia. Cunsultado an 30 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  2. «A Ditadura de João Franco e a autoria moral e política de D. Carlos». avenidadaliberdade.org. Cunsultado an 30 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  3. «João Franco». Vidas Lusófonas. Cunsultado an 30 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  4. «1ª Republica - Dossier temático dirigido às Escolas» (PDF). Rede Municipal de Bibliotecas Públicas de Palmela. Cunsultado an 30 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  5. «5 de Outubro de 1910: a trajectória do republicanismo». In-Devir. Cunsultado an 30 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  6. L'este propósito ber Antero de Quental (1982). Prosas sócio-políticas. publicadas i apersentadas por Joel Serrão (an pertués). Lhisboua: Imprensa Nacional-Casa da Moeda. 248 páiginas 
  7. «Primeira República - Biografia de João de Canto e Castro». www.leme.pt. Cunsultado an 30 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  8. «Constituição de 1911 - Infopédia». www.infopedia.pt. Cunsultado an 9 de setembre de 2010 
  9. «Símbolos da República». Almanaque da República. Cunsultado an 27 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)
  10. «Um busto e um hino consensuais - e uma bandeira polémica». Público. Cunsultado an 27 d'agosto de 2010  Cunsulte data an: |cunsultadata= (ajuda)