Ir para o conteúdo

Lhéngua francesa

Ourige: Biquipédia, la anciclopédia lhibre.

La léngua francesa (an francés: français, /fʁɑ̃sɛ/) ye ua léngua románica que percisamente çcende de l latin bulgar que se zambolbiu a partir de ls dialetos galho-románicos falados ne l Norte de la Fráncia. La lhéngua francesa ye falada atualmente por 77,2 milhones de pessonas cumo léngua materna i ten un total de 321 milhones de falantes (ancluíndo segunda léngua, an 2022) a la scala mundial. Ye la sesta léngua mais falada ne l mundo.

Debido a la antiga spanson marítima i ultramarina francesa, eisisten bárias lénguas crioulas de base francesa, antre las quales se çtaca l crioulo haitiano. Ua pessona ó nacion que fala francés puode ser chamada francófona tanto an mirandés cumo an francés.

Artigo percipal: Stória de l francés

L francés ye ua léngua románica, l qu' senefica que çcende, percipalmente, de l latin bulgar.

Francés Antigo

[eiditar | eiditar código-fuonte]

Artigo percipal: Francés antigo

L ampeço de l francés na Gália fui anfluenciado pulas ambasones germánicas ne l paíç. Estas ambasones tubírun maior ampato na zona norte de l paíç i na léngua de eilhi. La defrença lhenguística ampeçou a crecer an to l paíç. La populaçon de l Norte falaba las **Lhénguas de oïl** anquanto la populaçon de l Sul falaba Oucitano.

Francés Médio

[eiditar | eiditar código-fuonte]

Artigo percipal: Francés médio

Ne l francés antigo surgiran bários dialetos, mas l dialeto francien nun solo cuntinou, mas prosperou durante l período de l francés médio (Séclo XIVSéclo XVII). L francés moderno zambolbiu-se a partir deste dialeto francien. Grmaticalmente, durante l francés médio, las declinaçones de l nome perdírun-se i ampeçórun a tener regras padronizadas.

Ne l território francés, anque de l francés ser la léngua oufecial, l stado promobiu por bários seclos ua política de purismo lhenguístico ne l sentido de lhemitar i eiliminar outras lhénguas i dialetos de l paíç.

Als studantes ansinaba-se que las sues lhénguas ancestrales éran anferiores i que dében tenr bergonha de eilhas; este porcesso era coincido na region de fala oucitana cumo la vergonha (bergonha).

Scrita i Ourtografie

[eiditar | eiditar código-fuonte]

L francés usa l alfabeto lhatino. Ls diacríticos ténen un seneficado fonético, semántico i etimológico.

  • **Acento grabes (à, è, ù):** Subre l 'a', l 'e' ó l 'u', solo çtingue ls homófonos antre si: *à* («a», «para») contra *a* («ten»), ó *ou* («ó») contra *où* («onde»). Subre un *e*, andica l son /ε/.
  • **Acento agudo (é):** Subre l 'e', andica l son /e/. Para para alhá, giralmente andica l' omisson stórica dua cunsuante que seguia l 'e' (normalmente un 's'): *écouter* < *escouter*.
  • **Acento circunflexo (â, ê, î, ô, û):** Subre l 'e', andica l son /ε/.