Tradutor Mirandés

De Biquipédia
Saltar pa: nabegaçon, percura

Un tradutor ye algo que traduç de ua lhéngua pa outra.

Eisiste un tradutor de Pertués pa Sendinés (bariadade de l Mirandés).

Tradutor

Deixa las tues sugestones na çcusson desta páigina.

[eiditar] Código Fuonte

/*
L código eiqui amostrado ye solo pa las pessonas que quejiren ajudar nun téren que  adebinar l que eiqui  stá. 
Las palabras de la squierda dan ourige a las de la dreita. 
 
Pa quien quier antender algo melhor l que stá ambaixo:
 
Nun antendo? Las palabras de la squierda nun eisisten... 
 
An las palabras de la squierda a las bezes hai carateres speciales. L "." quier dezir qualquier letra, l "(  )" 
diç un cunjunto que dá eiquibaléncia a $1 ó $2 $2 etc. L "^" quier dezir negaçon, l "|" quier dezir ou, l "+" 
quier dezir ua beç, l "?" zero ou nanhue beç, l "*" zero ó mais bezes
 
L quei? Tu sós boubo? Nun te antendo.                                                                                                                                                                                                                                       
 
Na pratica, por eisemplo la palabra "cheia" -> queda "chena", mas cheias, cheio e cheios?
 
La spresson cun aqueilhes simblos speciales serie "chei([a|o]+)([s]?) " i dá dreito a "chen$1$2 ". Spliçon ampeça por "chei" 
seguido de "a" ó "o" pul menos ua beç, seguido de l "s" zero ou mais bezes(puode aparecer l "s" ne l fin de la palabra ó nó). 
La purmeira beç que eisiste () ye un cunjunto que ne l resultado se manten,$1, cheia->chena, cheio->cheno. Assi $1 bai repersentar 
l balor de l "a"(se se screbiu "cheia" al traduzir) ó "o"(se se screbiu "cheio" al traduzir). L segundo () marca l segundo cunjunto,
ó seia, queda cul balor "s" se este fur screbido al traduzir ó bazio se nun tubir "s". Em cheios $2 será sustituido por "s", mas 
an "cheio" nó.   
 
Eisemplo de negaçon:
"es([^s]+)", "s$1", 
quier dezir que to las palabras ampeçadas por "es" i que a seguir na palabra nun benga un "s" quedan "s". Por eisemplo, "está" 
queda -> "stá". Mas por sue beç, "esse", manten-se "esse", "esso", (ó até "essencial" nun tira l "s", inda que mais tarde demude
de "essencial" pa eissencial.)
 
L que aparece a berde ó seia ten // son comentairos i nun ye anterpretado.
 
Quiero antender mas nun se te antende... Dezi algo porqui...ó assi. 
 
- Cecílio, 08-01-2009.
 
*/
 
               //normalmente ampeços de palabras
        var upperCase = new Array(
                "bem - vind(a|o)(s)? ", "bienbenid$1$2 ",
 
                //traduções de verbos
                //ser
                "és ", "sós ",
                "é ", "ye ",
                "sois ", "sódes ",
 
                "eramos ", "éramos ",
                "erais ", "érades ",   
                "eram ", "éran ",
 
                "serão " ,"seran ",
 
                "foi ", "fui ",
                "foste ", "fuste ",
                "fomos ", "fumos ",
                "foram ", "fúrun ",
 
                "fosse ", "fusse ",     
                "fosses ", "fusses ",   
                "fossemos ", "fússemos ",      
                "fosseis ", "fússedes ",       
                "fossem ", "fússen ",  
 
                "for ", "fur ",
                "fores ", "fures ",
                "formos ", "furmos ",
                "foreis ", "furdes ",
                "forem ", "fúren ",    
 
                "fora ", "fura ",       
                "foras ", "furas ",     
                "foramos ", "fúramos ",        
                "foreis ", "fúrades ",
                "forem ", "fúran ",
 
                "seja ", "seia ",
                "sejas ", "seias ",
                "sejamos ", "séiamos ",
                "sejais ", "séiades ",
                "sejam ", "séian ",
 
                "sereis ", "serdes ",
                "serem ", "séren ",
 
                "seria ", "serie ",
                "serias ", "series ",
                "seriamos ", "seriemos ",
                "serieis ", "seriedes ",
                "seriam ", "serien ",
 
                "sê ", "sei ", 
 
                //ter
                "temos ", "tenemos ",
                "tendes ", "teneis ",
                "têm ", "ténen ",
 
                "tinha ", "tenie ",
                "tinhas ", "tenies ",
                "tinhamos ", "teniemos ",
                "tinhais ", "teniedes ",
                "tinham ", "tenien ",
 
                "tive ", "tube ",
                "tiveste ", "tubiste ",
                "teve ", "tubo ",
                "tivemos ", "tubimos ",
                "tivesteis ", "tubistes ",
                "tiveram ", "tubírun ",
 
                "tivera ","tubira ",
                "tiveras ","tubiras ",
                "tiveramos ","tubiramos ",
                "tivereis ","tubirades ",
                //"tiveram ","tubíran ",
 
                "tenha ", "tenga ",
                "tenhas ", "tengas ",
                "tenhamos ", "téngamos ",
                "tenhais ", "téngades ",
                "tenham ", "téngan ",
 
                "tivesse ","tubisse ",
                "tivesses ","tubisses ",
                "tivessemos ","tubíssemos ",
                "tivesseis ","tubíssedes ",
                "tivessem ","tubíssen ",
 
                "tiver ","tubir ",
                "tiveres ","tubires ",
                "tivermos ","tubirmos ",
                "tivereis ","tubirdes ",
                "tiverem ","tubíren ",
 
                "ter ","tener ",
                "teres ","teneres ",
                "termos ","tenermos ",
                "terdes ","tenerdes ",
                "terem ","tenéren ",
 
                "teria ","tenerie ",
                "terias ","teneries ",
                "teriamos ","teneriemos ",
                "terieis ","teneriedes ",
                "teriam ","tenerien ",
 
                //fazer
                "faço ","fago ",
 
                "fazem ","fázen ",
 
                "fizeste ","faziste ",
                "fez ", "fizo ",
                "fizemos ","fazimos ",
                "fizestes ", "fazistes ",
                "fizeram ","fazirun ",
 
                "fazia ","fazie ",   
                "fazias ","fazies ", 
                "fazíamos ","faziemos ", 
                "fazíeis ","faziedes ", 
                "faziam ","fazien ",    
 
                "fizera ","fazira ",
                "fizeras ","faziras ",
                "fizéramos ","faziramos ",
                "fizéreis ","fazirades ",
                "fizeram ","faziran ",
 
                "farei ","fazerei ",
                "farás ","fazerás ",
                "fará ","fazerá ",
                "faremos ","fazeremos ",
                "fareis ","fazereis ",
                "farão ","fazeran ",
 
                "faria ","fazerie ",
                "farias ","fazeries ",
                "faríamos ","fazeriemos ",
                "faríeis ","fazerides ",
                "fariam ","fazerien ",
 
                "faça ","faga ",
                "faças ","fagas ",
                "façamos ","fágamos ",
                "façais ","fágades ",
                "façam ","fágan ",
 
                "fizesse ","fazisse ",
                "fizesses ","fazisses ",
                "fizéssemos ","fazissemos ",
                "fizésseis ","fazissedes ",
                "fizessem ","fazissen ",
 
                "fizer ","fazir ",
                "fizeres ","fazires ",
                "fizermos ","fazirmos ",
                "fizerdes ","fazirdes ",
                "fizerem ","faziren ",
 
                "faça ","faga ",
                "façamos ","fagamos ",
                "façamo ","fagan ",
 
                "andei ", "andube ",
                "acham ", "áchan ",
                "acontece", "acunte",
                "aconteceu", "acunteciu",
                "acred", "acrad",
                "adivinh", "adebin",
                "adorm", "adrum",
                "apont", "apunt", //apuntar
                "aprend", "daprend", //daprender
                "apres([^s]+)", "apers$1", //apersentar
                "aquec", "calec",
                "arranc", "arrinc",
                "arrast", "arrastr",  //arrastrar
                "aument", "oument", //aumentar
                "bail([^e |^es ]+)", "beil$1", //beilar
                "bail", "beil",
                "beber", "buber",
                "bebi", "bubi",
                "bebid", "bubid",
                "cair ", "caer ",
                "caminh", "camin",
                "classif", "classef", //classificar
                "cor(es)? ","quelor$1 ",
                "começ", "ampeç",
                "comeu", "comiu",
                "comparar", "acumparar",
                "cresc", "crec",
                "dan([ç|c]+)", "beil$1", //beilei, beile, dança -> beila
                "dão ", "dan ",
                "denomina", "chama",
                "desapareceu","zapareciu",
                "descreve", "çcribe",
                "descreveu ", "çcrebiu ",
                "desej", "desei", //deseio
                "disse ", "dixe ",
                "disse([a-z]+)", "dezi$1", 
                "dit(a|o)+ ", "dezid$1 ",
                "divid", "debed", //debeddir
                "dizem ","dízen ", 
                "dizer", "dezir",
                "dorm", "drum",
                "efei", "eifei", //eifeito
                "emb", "amb", //ambarcar", "ambubidos"
                "encaix", "ancaix",
                "encontr", "ancontr",
                "entend", "antend",
                "entr([^a |^as ]+)", "antr$1", //antrar
                "eram ", "éran ",
                "escreve ", "scribe ",
                "escreveu ", "screbiu ",
                "escuta", "scuita",
                "estão ", "stan ",
                "estavam", "stában",
                "evit", "eibit", //eibitar
                "evol", "eibol", //eiboluçon
                "executar","fazer",
                "exibir", "amostrar",
 
                "fica","queda",
                "ficou ", "quedou ",
                "fiqu", "qued", //quedei
 
                "haja ", "haba ",
                "houve ", "houbo ",
                "ia ", "iba ",
                "in.ciativa(s)? ", "einiciatiba$1 ",
                "in.ci", "ampeç",
                "inclui", "anclui",
                "insatisf", "ansastif",
                "inspir", "anspir",
                "instru", "anstru", //instruir", "instrumento"
                "iria", "eirie",
                "nasc", "nac",
                "nasç", "naç",
                "olha", "mira",
                "opera", "oupera",
                "oriund", "ouriund",
                "ouço ","oubo ",
                "pergunt", "pregunt",  //preguntar
                "pode ", "puode ",
                "podem ", "puoden ",
                "pode-se", "se puode",
                "pôe", "pon ",
                "pôem ", "ponen ",
                "pôs ", "puso ",
                "possa ", "puoda ",
                "possui", "ten",
                "prob([a-z]+)", "porb$1",  //porbar ...ber melhor
                "procur", "percur", //percura 
                "quer ", "quier ",
                "queres ", "quieres ",
                "quero ", "quiero ",
                "quis ", "quiso ",
                "quiser ", "quejir ",
                "quiseram ", "quejiran ",
                "quiserem ", "quejiren ",
                "quisermos ", "quejirmos ",
                "quisesse ", "quejisse ",
                "quisessem ", "quejissen ",
                "quisesses ", "quejisses ",
                "resist" , "rejist",
                "respond", "respund", //respunder
                "sai ", "sal ",
                "saí ", "sali ",
                "saiba ", "saba ",
                "sair", "salir",
                "satisf", "sastif",  //sastifeito
                "se situa ", "queda ",
                "situa - se ", "queda ",
                "seja", "seia",
                "seme([a|e|i|o|u]+)", "sembr$1", //semear -> sembrar
                "tão ", "tan ",
                "terá", "tenerá",
                "utili", "outili",
                "vindo", "benido",
                "viver", "bibir",
                "voar ", "bolar ", //bolar
                "caiar", "ancaliar",
                "cala ", "calha ",
                "calai ", "calhai ",
                "calar ", "calhar ",
                "calei ", "calhei ",
                "engan", "anganh",
                "ponho ", "pongo ",
                "saiu ", "saliu ",
                "designar ", "chamar ",
 
                // AMPORTA ORDE
                "nua(s)? ", "znuda$1 ",
 
                "testo", "coberteira",
                "terra  gelada", "cúscaro",
                "um  calor", "ua calor",
                "uns  calor", "uas calor",
                "num  calor", "nua calor",
                "de  um  calor", "dua calor",
                "meio - dia(s)? ", "meidie$1 ",
                "meia(s)? - noite(s)? ", "meia$1 nuite$2 ",
 
                "a(s)? ","la$1 ",
                "à(s)? ","a la$1 ",
                "ao(s)? ","al$1 ",
 
 
                "banco  de  pedra", "puial",
                "bancos  de  pedra", "puiales",
 
                "em  baixo ", "ambaixo ",
                "em  cima ", "arriba ",
 
                //PROPOSTAS
                "solo", "tierra",
                "program", "porgram",
                "alheira(s)? ", "tabafeia$1 ",
                "muito  ([a-zA-Záéíóúàèìòùâêîôûãiõ]+)([a-zA-Záéíóúàèìòùâêîôûãiõ]+)","mui $1$2",
                "excelente(s)? ", "eicelente$1 ",
                "excelência(s)? ", "eiceléncia$1 ",
 
                "diante ", "delantre ",
                "adiante ", "adelantre ",
 
                "passarinh(a|o)+(s)? ","paxaric$1$2 ",
                "cobra(s)? ", "queluobra$1 ",
                "chuvos(a|o)+(s)? ", "chubios$1$2 ",
 
                //"acha", "rachon",
                "tremer", "tembrar",
                "nevoeiro(s)? ", "nubrina$1 ",
                "aguaceiro(s)? ", "scarabanada$1 ",
                "aveia(s)? ", "bena$1 ",
                "veia(s)? ", "bena$1 ",
                "vagem ", "baina ",
                "vagens ", "bainas ",
                "coelh(a|o)+(s)? ", "coneilh$1$2",
                "coelheira(s)? ", "conelheira$1 ",
                "saída(s)? ", "salida$1 ",
                "carreiro", "carreiron",
                "curva(s)? ", "rebuolta$1 ",
                "blus[a|o]+(s)? ", "chambre$1 ",
                "blaser ", "chambra ",
                "urinar ", "mejar ",
                "mijar ", "mejar ",
                "fechad(a|o)+(s)? ", "cerrad$1$2 ",
                "fechar ", "cerrar ",
                "texug(a|o)+(s)? ", "teixug$1$2 ",
                "colorid(a|o)+(s)? ","quelorid$1$2 ",
                "corad(a|o)+(s)? ", "quelorad$1$2 ",
 
                "lá ", "alhá ",
                "cá ", "acá ",
                "portada", "portalada",
                "fotografia", "retrato",
                "fotógraf[a|o]+(s)? ", "retratista$2 ",
                "fotografa(r)? ", "retrata$1 ",
 
                "parente(s)? ", "pariente$1 ",
                "balde(s)? ", "baldo$1 ",
 
                "noz ", "nuoç ",
                "nozes ", "nuozes ",
                "nogueira(s)? ", "nueira$1 ",
                "macieira(s)? ", "maçaneira$1 ",
                "alperce(s)? ", "albricoque$1 ",
                "ameixa(s)? ", "alméixina$1 ",
                "doninha(s)? ", "renozielha$1 ",
                "experimentar ", "spurmentar ",
                "pescoço(s)? ", "cachaço$1 ",
                "infinito(s)? ", "anfenito$1 ",
                "mó(s)? ", "muola$1 ",
                "dente  canino ", "caneiro ",
                "dentes  canino ", "caneiros ",
 
                "grão  de  bico ", "garbanço ",
                "grãos  de  bico ", "garbanços ",
                "feijão  frade ", "chícharo ",
                "feijões  frade ", "chícharos ",
                "cem ", "cien ",
                "duzentos ", "duzientos ",
                "trezentos ", "trezientos ",
                "quatrocentos ", "quatrocientos ",
                "quinhentos ", "quenhientos ",
                "seiscentos ", "seicientos ",
                "setecentos ", "sietecientos",
                "oitocentos ", "uitecientos ",
                "novecentos ", "nuobecientos ",
 
                "recebia", "recebie",
                "recebias", "recebies", 
                "recebíamos", "recebiemos",
                "recebíeis", "recebiedes",
                "recebiam ", "recebien ",
                "nevoeiro(s)? gelado(s)? ", "cenceinho$1 ",
                "lavrar", "arar",
                "eixo(s)? ", "eixe$1 ",
                "prego(s)? ", "crabo$1 ",
                "soalho(s)? ", "sobrado$1 ",
                "tremoço(s)? ", "antramoço$1 ",
                "tremoceir(a|o)+(s)? ", "antramoceir$1$2 ",
                "veio ", "bieno ",
                "vir ", "benir ",
                "benvind(a|o)+(s)? ", "bienbenid$1$2 ",
                "malagueta(s)? ", "guindilha$1 ",
                "sumagre(s)? ", "cemaque$1 ",
 
                "peneira(s)? ", "penheira$1 ",
                "peneirar", "penheirar",
                "giesta(s|l)? ", "scoba$1 ",
                "esteva(s)? ", "xara$1 ",
                "rosmaninho(s)? ", "tomilho$1 ",
                "pólvora(s)? ", "pólbara$1 ",
                "atordoar", "atrelundar",
                "explodir", "stourar",
                "caspa  do  cabelo", "falhiçca",               
                "faiscar", "chiçpar",
                "percevejo", "chizme",
                //"banco", "talho",
 
                //traduçones de palabras
                "- as ","- las ",
                "- o ","- lo ",
                "- os ","- los ",
                "([\-]+) nos ","$1 mos ",
                "([^\\[]+)categoria", "$1catadorie", //traduç fuora se hai eitiquetas de Biquipédia
                "([^\\[]+)imagem", "$1eimaige",  //traduç fuora se hai eitiquetas de Biquipédia
                "([a-z]+)áveis ", "$1ables ",
                "([a-z]+)ável ", "$1able ",//agradable
                "([a-z]+)íveis ", "$1ibles ",
                "([a-z]+)ível ", "$1ible ",//"audible
                "[\-]+ no "," nel ",
 
                "abaixo", "ambaixo",
                "abdómen", "abdóme",
                "abert", "abiert", //repetido
                "abort", "amóbit",
                "acima ", "arriba ",
                "açucar ","açucre ",
                "açucares ","açucres ",
                "água(s)? ", "auga$1 ",
                "aguardente(s)? ", "augardiente$1 ",
                "águia(s)? ", "águila$1 ",
                "aí ", "ende ",
                "ainda ", "inda ",
                "aldeia(s)? ", "aldé$1 ",
                "alegria(s)? ", "alegrie$1 ",
                "além ", "para alhá ",
                "alemanha ", "almanha ",
                "alemão ", "alman ",
                "alemães ", "almanes ",
                "alforge[s]?", "alforjas",
                "alga(s)? ", "ouca$1 ",
                "alguém ", "alguien ",
                "algum ","algun ",
                "alguma(s)? ","algua$1 ",
                "ali ", "eilhi ",
                "alicerce(s)? ", "aliçace$1 ",
                "almoç", "almuorç",
                "am.ndoa", "almendra",
                "amanhã ", "manhana ",
                "amarel", "amarielh",
                "ameaç", "amenaç",
                "amendoim ", "cascaboi ",
                "amendoins ", "cascabois ",
                "amizade(s)? ", "amisade$1 ", //amisade
                "amora(s)? ", "mora$1 " ,
                "amoreira", "moreira",
                "anão ", "nano ",
                "ancinho(s)? ", "rastro$1 ",
                "andorinh", "andorin",
                "anel", "anielho",
                "anex", "aneix", //anexo
                "anfiteatro([s]?)", "anfitriato$1",
                "animais ", "animales ",  // la tradução "ais" stá a scluir la letra [m]... pa manter mais
                "ano(s)? ", "anho$1 ",
                "anões ", "nanos ",
                "anoitec", "anuitec",
                "anteontem ", "trasdonte ",
                "anteproje[c]?t", "anteporjet",
                "apenas ", "solo ",
                "aprofun", "aperfun", //aperfundar
                "aquela(s)? ","aqueilha$1 ",
                "aqueles ", "aqueilhes ",
                "aquele ", "aquel ",
                "aqui ", "eiqui ",
                "aquilo ","aqueilho ",
                "ar ", "aire ",
                "área(s)? ", "ária$1 ",
                "areia(s)? ", "arena$1 ",
                "ares ", "aires ",
                "árvore(s)? ", "arble$1 ",
                "assim ", "assi ",
                "através ", "atrabeç ",
                "automóvel ", "altemoble ",
                "automóveis ", "altemobles ",
                "autónom","outónom",
                "autor(es)? ", "outor$1 ",
                "avali", "abalu", //abaluação
                "azeitona(s)? ", "azeituna$1 ",
                "azuis ", "azules ",
                "bagado", "granado",
                "batata(s)? ", "patata$1 ",
                "batatal ", "patatal ",
                "batatais ", "patatales ",
                "batateir(a|o)+(s)? ", "patateir$1$2 ",
                "beij", "beis",
                "bem ", "bien ",
                "bilhet", "belhet",
                "boa(s)? ", "buona$1 ",
                "bocadinho(s)? ", "cachico$1 ",
                "bocado(s)? ", "cacho$1 ",
                "bode(s)? ", "beche$1 ",
                "boi(s)? ", "bui$1 ",
                "boina(s)? ", "gorra$1 " ,
                "bolacha(s)? ", "bolaixa$1 ",
                "bombard", "bumbard",
                "bombeir", "bumbeir",
                "boné(s)? ", "gorro$1 ",
                "boneco(s)? ", "caramono$1 ",
                "bonit(a|o)+(s)? ","guap$1$2 ", //guapo
                "borboleta(s)? ", "paixarina$1 ",
                "cabanhal ", "cabanhal ",
                "cabanhais ", "cabanhales ",
                "cabrito(s)? ", "chibo$1 ",
                "cachecois ", "cascoles ",
                "cachecol ", "cascol ",
                "cães ", "perros ",
                "caixilh", "queixilh",
                "calcanhar(es)? ", "carcanhal$1 ",
                "canal ", "canhal ",
                "canais ", "canhales ",
                "candeeiro", "candieiro",
                "can(a|o)+(s)? ", "canh$1$2 ",
                "cão ", "perro ",
                "capela(s)? ","capielha$1 ",
                "carangueijo(s)? ", "cangareijo$1 ",
                "carne(s)? ", "chicha$1 ",
                "casaco(s)? ", "jiqueta$1 ",
                "casaca(s)? ", "çamarra$1 ",
                "caso([s]?)", "causo$1",
                "castel(a|o)+(s)? ", "castielh$1$2 ", //castielho/a
                "cautel", "coutel",
                "caval([^h]+)", "cabalh$1", //cabalhitas, cabalho, cavalheiro manten-se
                "cebola(s)? ", "cebolha$1 ",
 
                "cegonh", "ciguonh", //ciguonha, ciguonho
                "ceia", "cena",
                "celeste", "celhestre",
                "cemitério(s)? ", "semitério$1 ",
                "centeio(s)? ", "centeno$1 ",
                "cento(s)? ", "ciento$1 ",
                "cert(a|o)+([s]?)", "ciert$1$2 ",
                "céu(s)? ", "cielo$1 ",
                "chá(s)? ", "xá$1 ",
                "chaminé(s)? ", "chupon$1 ",
                "champa[gn|nh]e(s)? ", "xampanhe$1 ",
                "chão ", "suolo ",
                "charm([e|o]+)", "xarm$1",
                "chat", "xat", //xato, xateia, tira chatarra
                "chávena(s)? ", "chícara$1 ",
                "checo(s)? ", "xeco$1 ",
                "chefe(s)? ", "xefe$1 ",
                "chefi", "xefi", //xefiar
                "chei(a|o)+(s)? ", "chen$1$2 ", //cheio, cheia
                "cheiro ", "oulor ",
                "cheiros ", "oulores ",
                "cheque(s)? ", "xeque$1 ",
                "chique(s)? ", "xique$1 ",
                "chispa(s)? ", "chiçpa$1 ",
                "chocolat","choclat", //chocolate, chocolatado
                "chove ", "chuobe ",
                "ceg(a|o)+(s)? ", "cieg$1$2 ",
                "civil ", "cebil ",
                "cobert", "cobiert",
                "coisa(s)? ", "cousa$1 ",
                "colégio(s)? ", "coleijo$1 ",
                "colher ", "cuchara ",
                "colheres ", "cucharas ",
                "com ","cun ",
                "comboio(s)? ", "camboio$1 ",
                "comentário(s)? ", "comentairo$1 ",
                "comida(s)? " , "quemido$1 ",
                "comigo ", "cumigo ",
                "como ","cumo ",
                "companhia(s)? ", "cumpanha$1 ",
                "comu", "quemu", // quemunitária, quemum
                "concelho(s)? ", "cunceilho$1 ",
                "confort", "cunfuort", //cunfuorto
                "conhecer", "coincer",
                "conhecid", "coincid",
                "conhecimento", "coincimiento",
                "connosco", "cun nós",
                "consciência", "cuncéncia",
                "conso", "cunsu", //consume
                "contigo ", "cuntigo ",
                "continent","cuntinent",
                "continu", "cuntin",
                "convosco", "cun bós",
                "cor(es)? ", "quelor$1 ",
                "corda(s)? ", "cuorda$1 ",
                "corpo(s)? ", "cuorpo$1 ",
                "costum", "questum",
                "cotovelo(s)? ", "quetobielho$1 ",
                "couval ", "berçal ",
                "couve", "berça",
                "cova(s)? ", "fóia$1 ",
                "cozinh", "cozin", //cozina, cozine
                "cristã(s)? ", "cristiana$1 ",
                "cristan", "cristian",
                "cristão(s)? ", "cristiano$1 ",
                "cru(s)? ", "crudo$1 ",
                "crua(s)? ", "cruda$1 ",
                "cú(s)? ","culo$1 ",
                "curios(a|o)+(s)? ","curjidos$1$2 ",
                "curiosidade(s)? ", "curjidade$1 ",
                "curt(a|o)+", "cúrti$1",
                "da(s)? ","de la$1 ",
                "daí ", "dende ",
                "dali ", "deilhi ",
                "de  um ","dun ",
                "de  uma ","dua ",
                "dela(s)? ", "deilha$1 ",
                "dele ", "del ",
                "deles ", "deilhes ",
                "demons", "demuns", //demunstraçon
                "dente(s)? ", "diente$1 ",
                "dentro ", "drento ",
                "depois ", "depuis ",
                "desde ", "zde ",
                "desem", "zam",
                "desen^h", "zam",
                "desenh(a|e|ou)+", "zenh$1", //desenhar, nun traduç zeinho
                "desenho(s)? ", "zeinho$1 ",
                "deus ", "dius ",
                "dez "," dieç ",
                "dezembro ","dezembre ",
                "dia(s)? ", "die$1 ",
                "diferen", "defren",
                "difícieis ", "defíceles ",
                "difícil", "defícel",
                "dinheiro(s)? ", "denheiro$1 ",
                "direit", "dreit",
                "disposto", "çpuosto",
                "disso ","desso ",
                "disto ","desto ",
                "do(s)? ","de l ",
                "documento(s)? ", "decumiento$1 ",
                "dois "," dous ",
                "domingo ", "demingo ",
                "dono(s)? ", "duonho$1 ",
                "dor(es)? ", "delor$1 ",
                "doze "," duoze ",
                "duas "," dues ",
                "dum ","dun ",
                "duma ","dua ",
                "dúvida(s)? ", "dúbeda$1 ",
                "e ","i ",
                "é ","ye ",
                "economia(s)? ", "eiquenomie$1 ",
                "edi", "eidi",
                "educa", "eiduca", //educação
                "efecti", "afeta", //afetiba
                "eg", "eig",
                "ela(s)? ", "eilha$1 ",
                "ele ", "el ",
                "elefante", "alifante",
                "elei", "eilei", //eileito, eileiçon
                "elemento", "eilemiento",
                "eles ", "eilhes ",
                "em ","an ",
 
                "embora", "ambora",
                "empre", "ampre",
                "encara", "ancara",
                "encosta", "costielha",
                "energia(s)? ", "einergie$1 ",
                "enfim ", "anfin ",
                "engenharia", "angenharie",
                "engenheir", "angenheir",
                "engenho(s)? ", "angeinho$1 ",
                "englob", "anglob",
                "enquanto ", "anquanto ",
                "ensin", "ansin",
                "enregelad", "atrecid",
                "entanto", "antanto",
                "então ", "anton ",
                "entidade(s)? ", "antidade$1 ",
                "entrada(s)? ","antrada$1 ",
                "entre ", "antre ",
                "entretanto ", "antretanto ",
                "entrete", "antrete", //eantretenimento
                "equi", "eiqui", //eiquilíbrio, eiquibaléncia
                "erva(s)? ", "yerba$1 ",
                "escada(s)? ", "scaleira$1 ",
                "escano(s)? ", "scanho$1 ",
                "escola(s)? ", "scuola$1 ",
                "escorpião ", "alicran",
                "escorpiões ", "alicranes ",
                "espaço(s)? ", "spácio$1 ",
                "espalhadoura", "biendo",
                "espírit", "sprit", //sprito
                "esquerda", "squierda",
                "essenci", "eissenci",
                "essênci","eissenci",
                "estrela(s)? ", "streilha$1 ",
                "estrelad", "strelhad",
                "estrumar", "stercar",
                "estrume", "stierco",
                "eu ", "you ",
                "euro", "ouro",
                "evento(s)? ", "eibento$1 ",
                "exam", "eisam", //eisame
                "excepto", "fuora",
                "exec","eisec", //eisecutar
                "exem","eisem", //eisemplo
                "exis","eisis", //eisistir
                "exp", "sp",  //speriéncia
                "experiment", "spurment",
                "fácil", "fácele",
                "faísca", "chiçpa",
                "feijão ", "freijon ",
                "feijões ", "frajones ",
                "fere", "fire", //aleija
                "fermento(s)? ", "furmiento$1 ",
                "ferramenta(s)? ", "ferramienta$1 ",
                "ferro(s)? ","fierro$1 ",
                "festa(s)? ", "fiesta$1 ",
                "fevereiro", "febreiro",
                "fiandeira", "filadeira" ,
                "fiar", "filar",
                "filosofia(s)? ", "filosofie$1 ",
                "fio(s)? ", "filo$1 ",
                "flauta(s)? ", "fraita$1 ",
                "fogo(s)? ", "fuogo$1 ",
                "foice", "fouce",
                "folha(s)? ", "fuolha$1 ",
                "esfome(s)? ", "sfame$1 ",
                "fome(s)? ", "fame$1 ",
                "fonte", "fuonte",
                "fontinha", "funtica",
                "fora ", "fuora ",
                "força([^r]+)", "fuorça$1",
                "forja", "frauga",
                "forte", "fuorte",
                "fósforo(s)? ","cerilha$1 ",
                "frágil ", "andeble ",
                "frança ", "fráncia ",
                "freix", "frezn", //frezno, frezneira
                "fria(s)? ", "frie$1 ",
                "frio(s)? ", "friu$1 ",
                "front", "frunt", //frunteira
                "frut", "fruit",
                "funda", "atiradeira",
                "fundo", "fondo",
                "futur", "fetur",
                "galin", "galhin", // galhináceo
                "galinh", "galhin", //galhina
                "gás ", "gáç ",
                "gelado","ancarambiando",
                "gelo(s)? ", "carambelo$1 " ,
                "gêmeo(s)? ", "mielgo$1 ",
                "gente(s)? ", "giente$1 ",
                "geral", "giral",
                "gesto(s)? ", "géstio$1 ",
                "gost", "gust",
                "graça(s)? ", "grácia$1 ",
                "grão(s)? ", "grano$1 ",
                "greg", "grieg", //griego
                "grossa(s)? ", "gruossa$1 ",
                "há ","hai ",
                "hip", "heip", //heipotese
                "his", "s",
                "hoje ", "hoije ",
                "homem ", "home ",
                "homens ", "homes ",// AMPORTA ORDE
                "homen", "houmen", //houmenaige,  houmano
                "honest", "hounest", //hounesto
                "hospi", "spi",
                "human", "houman",
                "humi", "houmi", //houmilde
                "ibéric", "eibéric",
                "idade(s)? ", "eidade$1 ",
                "id([é|e]+)ia(s)? ", "eideia$1 ",
                "identi","eidanti", //eidantidade
                "iguais ", "eiguales ",
                "igual ", "eigual ",
                "ig", "eig",  // AMPORTA ORDE
                "impossível ", "ampossible ",
                "incluem ", "ancluen ",
                "independente", "andependiente",
                "indivíd", "andibíd",
                "inevit", "einebit", //einebitable  
                "inform", "anform",
                "informa", "anforma",
                "institui", "anstitui",
                "intelig", "antelig",
                "intere", "antre",
                "inúme", "einúme",
                "inúteis ", "einúteles ",
                "inverno(s)? ", "ambierno$1 ",
                "irmã(s)? ", "armana$1 ",
                "irmão(s)? ", "armano$1 ",
                "isqueiro(s)? ", "içqueiro$1 ",
                "isso ","esso ",
                "isto ","esto ",
                "itália ", "eitália ",
                "iraque ", "eiraque ",
                "iraquian(a|o)+(s)? ", "eiraquian$1$2 ",
                "já ","yá ",
                "janela(s)? ","jinela$1 ",
                "jesus ", "jasus ",
                "(a)?joelh", "$1zinolh",
                "jovem ", "moço ",
                "jovens ", "moços ",
                "judeu", "judiu",
                "julho ","júlio ",
                "junho ","júnio ",
                "justiça", "justícia",
                "juventude(s)? ", "mocidade$1 ",
                "lol ", "alt (Arreganha La Tacha) ",
                "LOL ", "ALT (Arreganha La Tacha) ",
                "lâmpada(s)? ", "bumbilha$1 ",
                "lápis ", "lápeç ",
                "lareira(s)? ", "lume$1 ",
                "leão ", "lion ",
                "leões ", "liones ",
                "lind(a|o)+(s)? ","guap$1$2 ", //guapo
                "língu", "léngu", // léngua, línguista
                "lingu", "lengu", // linguagem
                "linhaça", "linaça",
                "linho(s)? ", "lino$1 ",
                "líquen", "patrielha",
                "lisboa", "lisboua",
                "longe ", "loinge ",
                "lua(s)? ", "luna$1 ",
                "luta(s)? ", "luita$1 ",
                "má(s)? ", "malas$1 ",
                "manhã ", "manhana ",
                "mão(s)? ","mano$1 ",
                "março ","márcio ",
                "martelo", "martielho",
                "mau(s)? ", "malo$1 ",
                "máx", "máss",
                "melancia(s)? ", "balancie$1 ",
                "membr", "nembr",
                "memória(s)? ", "mimória$1 ",
                "menin(a|o)+(s)? ", "nin$1$2 ",
                "mentira(s)?", "mintira$1 ",
                "mesm(a|o)+(s)? ", "miesm$1$2 ",
                "meu(s)? ", "miu$1 ",
                "mezinha", "malzina",
                "migalha(s)? ", "forfalha$1 ",
                "mim ", "mi ",
                "minha ", "mie ",
                "ministro(s)? ", "menistro$1 ",
                "moinho(s)? ", "molino$1 ",
                "morango(s)? ", "morangano$1 ",
                "morcego(s)? ", "morciegano$1 ",
                "mulher", "mulhier",
                "nação ", "nacion ",
                "nações ", "naciones ",
                "naquela(s)? ","naqueilha$1 ",
                "naquele ","naquel ",
                "naqueles ","naqueilhes ",
                "naquilo ","naqueilho ",
                "natureza(s)? ", "naturaleza$1 ",
                "necessári", "neçair",
                "necessidade", "necidade",
                "nela(s)? ", "neilha$1 ",
                "nele(s)? ", "nel$1 ",
                "nem ","nin ",
                "nenhum ", "nanhun ",
                "nenhuma(s)? ", "nanhue$1 ",
                "nenhuns ", "nanhuns ",
                "net(a|o)+(s)? ", "niet$1$2 ", //nieto,nieta
                "neve(s)? ", "niebe$1 ",
                "ninguém ", "naide ",
                "ninho(s)? ", "niu$1 ",
                "nisso " ,"nesso ",
                "nisto ", "nesto ",
                "no ","ne l ",
                "noite", "nuite",
                "nos ","ne ls ",
                "noss(a|o)+(s)? ", "nuoss$1$2 ",
                "nov(a|o)+(s)? ", "nuob$1$2 ",
                "novembro ","nobembre ",
                "nove ", "nuobe ",
                "nú(s)? ", "amplache$1 ",
                "num ","nun ",
                "numa ","nua ",
                "número(s)? ", "númaro$1 ",
                "nuvem ", "nube ",
                "nuvens ", "nubes ",
                "o ","l ",
                "obj([a-z]+)", "oubj$1",
                "obr([a-z]+)", "oubr$1",
                "oceano", "ouceano",
                "ocident", "oucident",
                "óculo(s)? ", "oclo$1 ",
                "ocupa", "acupa", //acupar, acupado
                "ódio(s)? ", "rábia$1 ",
                "of([a-zí]+)", "ouf$1",
                "ofensiv", "oufensib",
                "oiro(s)? ", "ouro$1 ",
                "oito ", "uito ", //uito, uitenta
                "oitenta ", "uitenta ",
                "olá ", "oulá ",
                "olho(s)? ", "uolho$1 ",
                "olmo(s)? ", "uolmo$1 ",
                "onda(s)? ", "óndia$1 ",
                "ontem ", "onte ",
                "ora", "oura", //oração
                "orelha(s)? ", "oureilha$1 ",
                "orç([a-z]+)", "ourç$1",
                "ord([a-z]+)", "ourd$1",
                "org", "ourg", //organismo, organização
                "órg", "uorg",
                "orgulho(s)? ", "proua$1 ",
                "origem ","ourige ",
                "origens ","ouriges ",
                "os ","ls ",
                "osso(s)? ", "uosso$1 ",
                "ou ", "ó ",
                "oubra(s)? ", "obra$1",
                "ourdem ", "orde ",
                "ourdens ", "ordes ",
                "outon", "outonh",
                "outubro ","outubre ",
                "oveilha(s)? ", "canhona$1 ",
                "ovo(s)? ", "uobo$1 ",
                "oxigénio(s)? ", "ouxigénio$1 ",
                "ozono(s)? ", "ouzono$1 ",
                "pá(s)? ", "pala$1 " ,
                "paciência", "pacéncia",
                "padaria(s)? ", "panadarie$1 ",
                "padeir", "panadeir", //panadeiro
                "página(s)? ", "páigina$1 ",
                "país ", "paíç ",
                "paixão ", "peixon ",
                "paixões ", "peixones ",
                "palestra(s)? ", "palhestra$1 ",
                "pano(s)? ", "panho$1 ",
                "pão ", "pan ",
                "parabéns ","parabienes ",
                "parceria(s)? ", "parcerie$1 ",
                "pássaro(s)? ", "páixaro$1 ",
                "pau(s)? ", "palo$1 ",
                "pé(s)? ","pie$1 ",
                "pedra(s)? ", "piedra$1 ",
                "pedrinha(s)? ", "china$1 ",
                "pela(s)? ","pula$1 ",
                "pele(s)? ","piel$1 ",
                "pelo(s)? ","pul$1 ",
                "penha(s)? ", "peinha$1 ",
                "pente(s)? ", "peine$1 ",
                "pentead(a|o)+(s)? ", "peinad$1$2 ",
                "pentear([e]?)(s)? ", "peinar$1$2 ",
                "pentei", "pein",
                "pequen(a|o)+(s)? ", "pequeinh$1$2 ",
                "perfeit", "purfeit",
                "perigo", "peligro", //peligro, peligrosa
                "pé(s)? ", "pie$1 ",
                "pessoa(s)? ", "pessona$1 ",
                "piment(a|o)+(s)? ", "pumient$1$2 ",
                "piano(s)? ", "pianho$1 ",
                "planalto(s)? ", "praino$1 ",
                "pois ", "pus ",
                "pomba(s)? ", "palomba$1 ",
                "pombal ", "palumbar ",
                "pombais ", "palumbares ",
                "pombinha", "palumbica",
                "ponta(s)? " , "punta$1 ",
                "ponte(s)? ", "puonte$1 ",
                "ponteira(s)? ", "punteira$1 ",
                "pontinha(s)? ", "puntica$1 ",
                "pont(a|o)+(s)? ", "punt$1$2 ",
                "pontões ", "puntones ",
                "porco(s)? ", "cochino$1 ",
                "porquê", "porquei",
                "porta(s)? ", "puorta$1 ",
                "portugal ", "pertual ",
                "portugu", "pertu",
                "poss[í|i]+vel", "possible", //possível, possivelmente
                "possíveis ", "possibles ",
                "pr([o|ó]+)x", "pr$1ss",
                "precis", "percis", //perciso
                "preço(s)? ", "précio$1 ",
                "presiden", "pursiden",
                "pressa(s)? ", "priessa$1 ",
                "presunto(s)? ", "persunto$1 ",
                "primeir", "purmeir",
                "princí", "percí",
                "percípais ", "percípales ",
                "principal ", "percípal ",
                "problema(s)? ", "porblema$1 ",
                "professor(es|a|as)? ", "porsor$1 ",
                "profun", "perfun", //profunda
                "proje[c]?t", "porjet", //porjecto
                "pr([o|ó]+)pri", "pr$1pi",
                "qualquer ","qualquier ",
                "quaisquer ","qualesquier ",
                "quase ","quaije ",
                "quebradiço", "salagre",
                "queij", "queis",
                "quem ","quien ",
                "quente(s)? ", "caliente$1 ",
                "quiet", "quet",
                "raiva(s)? ", "rábia$1 ",
                "rapariga(s)? ", "rapaza$1 ",
                "razão ", "rezon ",
                "razões ", "rezones ",
                "real", "rial",
                "referência(s)? ","refréncia$1 ",
                "relógio(s)? ", "reloijo$1 ",
                "resposta(s)? ", "respuosta$1 ",
                "ressuscit", "ressucit",
                "ribeir(a|o)+(s)? ", "rigueir$1$2 ",
                "rio(s)? ", "riu$1 ",
                "roca(s)? ", "ruoca$1 ",
                "roda(s)? ", "ruoda$1 ",
                "rosto","rostro",
                "rua(s)? ", "rue$1 ",
                "sabão ", "xabon ",
                "sabedoria", "sabedorie",
                "sabões", "xabones",
                "sabonete", "xabonete",
                "saída ", "salida ",
                "sapat", "çapat", //çapato, çapatilha
                "sapataria(s)? ", "çapatarie$1 ",
                "sapateir(o|a)+(s)? ", "çapateiro$1$2 ",
                "sardinha(s)? ", "sardina$1 ",
                "saudade(s)? ","suidade$1 ",
                "saúde(s)? ","salude$1 ",
                "século(s)? ", "seclo$1 ",
                "seixo(s)? ", "xeixo$1 ",
                "sem ","sin ",
                "semana(s)? ", "sumana$1 ",
                "sempre ", "siempre ",
                "senão ","senó ",
                "serve ", "sirbe ",
                "sete "," siete ",
                "setembro ","setembre ",
                "seu(s)? ", "sou$1 ",
                "sext(a|o)+(s)? ", "sest$1$2 ",
                "sforço(s)? ", "sfuorço$1 ",
                "sim ","si ",
                "só ", "solo ",
                "sobre ", "subre ",
                "sobrinh(a|o)+(s)? ", "sobrin$1$2 ",
                "sociedade", "sociadade",
                "som ", "sonido ",
                "sombra(s)? ", "selombra$1 ",
                "somente", "solamente",
                "sons ", "sonidos ",
                "sopa(s)? ", "caldo$1 ",
                "sozinh(a|o)+(s)? ", "solic$1$2 ",
                "sua(s)? ", "sue$1 ",
                "surd", "xord",  //xordo
                "também ", "tamien ",
                "tampa(s)? ", "tapadeira$1 ",
                "tear", "telar",
                "teatro(s)? ", "triato$1 ",
                "tempo(s)? ", "tiempo$1 ",
                "teoria(s)? ", "teorie$1 ",
                "terra(s)? ", "tierra$1 ",
                "tesoura(s)? ", "tejeira$1 ",
                "teu(s)? ", "tou$1 ",
                "texto", "testo",
                "tingido", "tenhido",
                "tingir", "tenhir",
                "título(s)? ", "títalo$1 ",
                "toda ", "to ",
                "todo ", "to ",
                "transmon", "stransmun", //stransmuntano
                "tudo ", "todo ",
                "últim", "redadeir", //redadeiro, redadeira...
                "um ","un ",
                "uma(s)? ","ua$1 ",
                "união ", "ounion ",
                "uniões ", "ouniones ",
                "unid", "ounid",
                "univ", "ounib", //ouniberso
                "útil ","útele ",
                "úteis ", "úteles ",
                "vale ", "bal ",
                "velhice(s)? ", "belheç$1 ",
                "velh(a|o)+(s)? ", "bielh$1$2 ",
                "vind(a|o)+(s)? ", "benid$1$2 ",
                "vinho(s)? ", "bino$1 ",
                "vizinh(a|o)+(s)? ", "bezin$1$2 ",
                "voss(a|o)+(s)? ", "buoss$1$2 ",
 
                "gado(s)? ", "ganado$1 ",
 
 
                // AMPORTA LA ORDE
                "ceg", "cieg",
                "conf", "cunf",
                "conv", "cumb", //cumbençon
 
                "desa", "za",
 
                "não  ([^\\.|^;|^,|^:]+)","nun $1",
                "não ","nó ",
 
 
                "aconp", "acump",
                "acon", "acun", //acunteciu
                "comp", "cump", //cumputador
                "comb", "cumb", //cumbate
 
                "ide", "eide", //eideia
                "envolv", "ambolb",
 
                "ofe", "oufe", //oferta,  ofende
                "oli", "ouli", //oulibeira
                "olí", "oulí", //oulibeira
                "opi", "oupi", //oupinião
                "otimi", "outimi", //outimismo
                "([ó|o])rf", "uorf", //uorfano
                "ori", "ouri", //ourige
                "ocup", "acup", //acupação
 
                "const", "cust",
                "con","cun",    
 
                "econ","eicon",
                "imp", "amp",
                "inf", "anf", //anferior, anfierno
                "inv", "amb", //ambierno //todo
 
                "dis", "ç",      // AMPORTA LA ORDE
                "çs", "diss",    // AMPORTA LA ORDE
                "çto", "disto",          // AMPORTA LA ORDE
                "des([^a|^e|^i|^o|^u|^s])", "ç$1",       // AMPORTA LA ORDE
 
                "ex","s",
                "es([^s]+)", "s$1",             
 
                "cabelo","pelo",  // solo apuis de pelo->pul    AMPORTA LA ORDE
 
                "bons  ([a-zAz]+)([a-zAz]*)([o|e|z|ç]+)(s)? ", "buns $1$2$3$4 ",    // AMPORTA LA ORDE
                "bons ", "buonos ",    // AMPORTA LA ORDE
                "bom  ([a-zAz]+)([a-zAz]*)([o]+)(s)? ", "bun $1$2$3$4 ",    // AMPORTA LA ORDE
                "bom ", "buono ",    // AMPORTA LA ORDE
 
 
                "[\-]+ l(a|o)+(s)?","-l$1$2", //para mantener "-la"   // AMPORTA LA ORDE
                "- a ","- la ",
 
                // ANGANHOS             
 
                "la  ([a-z]*r) ","a $1 ", //corecção  a verbo a partir, a saber   AMPORTA LA ORDE
                "l  calor", "la calor",
                "la  naide","a naide", //corecção  a queda a   AMPORTA LA ORDE
                "la  cerca", "a cerca",//corecção  a queda a   AMPORTA LA ORDE
 
                "la  esse", "a esse",//corecção  a queda a   AMPORTA LA ORDE
                "la  essa", "a essa",//corecção  a queda a   AMPORTA LA ORDE
 
                "la  un", "a un",//corecção  a queda a   AMPORTA LA ORDE
                "la  ua", "a ua",//corecção  a queda a   AMPORTA LA ORDE
 
                "serc", "eiserc",    // AMPORTA LA ORDE
 
                "d'uma", "dua",    // AMPORTA LA ORDE
                "qu'uma", "qu'ua",    // AMPORTA LA ORDE
 
                //repor de novo o "E"
                "ste ", "este ",    // AMPORTA LA ORDE
                "stes ", "estes ",    // AMPORTA LA ORDE
 
                "sta ", "esta ",          // AMPORTA LA ORDE
                "stas ", "estas ",  // AMPORTA LA ORDE
                "çte ","deste ",     // AMPORTA LA ORDE
                "çtes ","destes ",    // AMPORTA LA ORDE
 
                "çta ","desta ",    // AMPORTA LA ORDE
                "çtas ","destas "    // AMPORTA LA ORDE
 
                //fim de repor de novo o "E"
 
                );
 
//normalmente letras pequeinhas, terminaçones
                var lowerCase=new Array(
                        //berbos
                        //ar regular beilar
                        "([a-zA-Zç]+)arão ", "$1aran ",
                        "([a-zA-Zç]+)aram ", "$1órun ",
                        //"([a-zA-Zç]+)aram ", "$1áran ",
                        "([a-zA-Zç]+)arem ", "$1áren ",
 
                        //er regular - Comer
                        //"([a-zA-Zç]+)erão ", "$1eran ",
                        //"([a-zA-Zç]+)eram ", "$1íran ",
                        "([a-zA-Zç]+)erem ", "$1íren",
                        //"([a-zA-Zç]+)erem ", "$1éren ",
                        "([a-zA-Zç]+)eram ", "$1írun ",
 
                        //ir regular - bibir
                        "([a-zA-Zç]+)erão ", "$1iran ",
                        //"([a-zA-Zç]+)eram ", "$1íran ",
                        //"([a-zA-Zç]+)erem ", "$1íren",
                        //"([a-zA-Zç]+)erem ", "$1íren ",
                        //"([a-zA-Zç]+)eram ", "$1írun ",
 
                        //verbos 
 
                        "([a-zA-Zç]+)deu ", "$1diu ",
                        "([a-zA-Zç]+)meu ", "$1miu ",
                        "([a-zA-Zç]+)beu ", "$1biu ",
 
                        "([a-zA-Zç]+)abia(s)? ", "$1abie$2 ",
                        "([a-zA-Zç]+)avia(s)? ", "$1abie$2 ",
                        "([a-zA-Zç]+)ecia(s)? ", "$1ecie$2 ",
 
                        "([a-zA-Zç]+)aleu ", "$1aliu ",
                        "([a-zA-Zç]+)aceu ", "$1aciu ",
                        "([a-zA-Zç]+)eceu ", "$1eciu ",
                        "([a-zA-Zç]+)eveu ", "$1ebiu ",
                        "([a-zA-Zç]+)oveu ", "$1obiu ",
                        "([a-zA-Zç]+)lveu ", "$1lbiu ",
 
                        "([a-zA-Zç]+)avam ", "$1ában ",
                        "([^s]+)tia(s)? ", "$1tie$2 ", 
                        "pôs ", "puso ",
                        "([a-zA-Zç]+)aria(s)? ", "$1arie$2 ",
                        "([a-zA-Zç]+)eria(s)? ", "$1erie$2 ",
                        "([a-zA-Zç]+)iria(s)? ", "$1iriev ",
 
                        "([a-zA-Zç]+)azia(s)? ", "$1azie$2 ", //fazia -> fazie
 
                        "([a-zA-Zç]+)êm ","$1énen ", //ténen
                        "([a-zA-Zç]+)êem ","$1énen ", //bénen
 
                        //FIXME
                        "([a-zA-Zç]+)enhamos ","$1éngamos ", //tenhamos
                        "([a-zA-Zç]+)enham ", "$1engan ", //tenham
                        "([a-zA-Zç]+)enha ", "$1enga ", //tenham
                        "([a-zA-Zç]+)enho ", "$1engo ", //tenho
 
                        "([a-zA-Zç]+)teu ", "$1tiu ", //bateu
                        "([a-zç]+)([a-z]+)esse ", "$1$2isse ", //aparecesse -> aparecisse nesses
                        "antrisse ", "antresse ", //correcção
                        "([a-zç]+)([a-z]+)esses ", "$1$2isses ", //aparecesses -> aparecisses //desses tira n, d
                        "([a-zA-Zç]+)iveste ", "$1ubiste ", //estiveste
                        "([a-zA-Zç]+)([a-z]+)este(s)? ", "$1$2iste$3 ", //estiveste
                        //FIXME
                        "nordeste(s)? ", "nordeste$1 ",
                        "liste(s)? ", "leste$1 ",
 
                        "çaste ", "ceste ",
                        "([a-zA-Z]+)aste ", "$1este ",
                        " lhe ", " le ",
                        " lhes ", " les ",
 
                        "dizer", "dezir",
 
                        //FIXME
                        "çcriber", "çcrebir",
                        "çcribiu", "çcrebiu",
                        "screver", "screbir",
 
                        "ej([o|a|e]+)", "eij$1", //aleije, azuleijo
                        //"([^m|^i]+)elh", "$1eilh", //orelhas-> oureilhas //melhor n dá
 
                        //antes de ão 
                        "anão ", "nano ",
                        "anões ", "nanos ",
                        //"São ", "San ",
                        "Sebastião", "Sabastian ",
                        "Cristóvão", "Cristófe ",
 
                        "ãos ","ones ",
                        "ão ","on ",
                        "ões ","ones ",
                        "õe", "one", //??
                        "ães ", "anes ",
                        "ãe ", "ane ", //??
 
                        "esia(s)? ", "esie$1 ",  //freguesia
                        "([a-z]+)vel ", "$1ble ",
                        "([a-z]+)velmente ", "$1blemiente ",
                        "([a-z]+)veis ", "$1bles ",
                        "([a-z]+)agens ", "$1aiges ",
                        "([^a^e^i^o^u]+)gens ", "$1ges ",
                        "([^a^e^i^o^u]+)gem ", "$1ge ",
                        "([a-z]+)agem ", "$1aige ",
 
                        "([^u]+)ns ", "$1nes ", //fins
                        "([^n]+)dia ", "$1die ",        //óndia
                        "([^n]+)dias ", "$1dies ",
 
 
                        "([^m])ais ","$1ales ", // excepto mais 
 
                        "([a-z]+)ogia(s)? ", "$1ogie$2 ", // biologie
                        "([a-z]+)acia(s)? ", "$1acie$2 ", // democracie
                        "([a-z]+)gia(s)? ", "$1gie$2 ",
                        "([a-z]+)afia(s)? ", "$1afie$2 ",
                        "([a-z]+)omia(s)? ", "$1omie$2 ",
                        "([a-z]+)etria(s)? ", "$1etrie$2 ",
 
                        "([a-zA-Z]+)ox(a|o)+(s)? ", "$1oix$2$3 ", //coixo, roixo, roixa
 
                        //repetidos, meio de las palabra
                        "cento", "ciento",
                        "sobre", "subre",
                        "rodapé", "rodapie",
                        "ter ", "tener ",  
                        "tinha ", "tenie ",  
                        "comp", "cump",
                        "coisa", "cousa",
                        "oiro", "ouro",
 
                        "energia", "einergie",
                        "abert", "abiert",
                        "propri", "propi",              
                        "própri", "própi",            
 
                        "prox", "pross",
                        "próx", "próss",
                        "máx", "máss",
 
                        "exis","eisis",
                        "exem","eisem",
 
                        "texto", "testo",
                        "viver", "bibir",
                        "inclui", "anclui",
                        "coberta", "cobierta",
                        // fim repetidos
 
                        "V","B",
                        "v","b",
 
                        "â","á",              
                        "ô","ó",              
                        "ê","é",
                        "ü","u",
 
                        "Â","Á",              
                        "Ô","Ó",              
                        "Ê","É",
                        "Ü","U",
 
                        "ã(s)? ", "ana$1 ", //maçana
                        " im", " eim",  //eimaculado
                        //"in", "ein", ?? 
 
                        "deus", "dius", 
 
                        " irr([a-z]+)"," eirr$1", //eirredutor
                        " im([a]+)g"," eim$1g", //eimaginable
                        " im([q|w|r|t|p|s|f|g|h|j|k|l|ç|z|x|c|n]+)"," am$1", //ambasão
                        " inb"," amb", //ambasão
                        " in([q|w|r|t|p|s|f|g|h|j|k|l|ç|z|x|c|n]+)"," an$1", //ambasão
                        " ind([^a]+)"," and$1", //andicar  //tira inda
 
                        " Irr([a-z]+)"," Eirr$1", //eirredutor
                        " Im([a]+)g"," Eim$1g", //eimaginable
                        " Im([q|w|r|t|p|s|f|g|h|j|k|l|ç|z|x|c|n]+)"," Am$1", //ambasão
                        " Inb"," amb", //ambasão
                        " In([q|w|r|t|p|s|f|g|h|j|k|l|ç|z|x|c|n]+)"," An$1", //ambasão
                        " Ind([^a]+)"," And$1", //andicar  //tira inda
 
 
                        " el([a-zé]+)", " eil$1", //eilegante
                        " El([a-zé]+)", " Eil$1",
 
                        " il([a-z]+)", " eil$1", //eiludir
                        " Il([a-z]+)", " Eil$1",
 
                        " aut", " out", //auto, autu, autó
                        " Aut", " Out", //auto, autu, autó
                        "tinho(s)? ", "tico$1 ",
                        "tinha(s)? ", "tica$1 ",
 
                        //melhoria
                        "fere", "fre", //oufrece
                        "a la frente", "delantre",
                        "cun l", "cul",
                        "Ne l'entanto ", "Mas ",
                        "ne l'entanto ", "mas ",
 
                        //fim enganos
                        "culo ","clo ",
                        "culos ","clos ",
                        "oo","o",
                        "cç", "ç",
                        "z ","ç ",
                        "ubs", "us",
                        "ct", "t",
                        "cc", "c",
                        "ee", "e",
                        "pt", "t",
                        "m ", "n ",
 
                        //melhoria
                        " cun eilha ", " culha ",
                        " cun el ", " cul ",
                        " de ua ", " dua ",
                        " de un ", " dun ",
                        " la ([a|e|i|o|u|h]+)", " l'$1",
                        " l ([a|e|i|o|u|h]+)", " l'$1",
                        " que ([a|e|i|o|u|h]+)", " qu'$1",
                        " de ([a|e|i|o|u|h]+)", " d'$1",
                        " te ([a|e|i|o|u|h]+)", " t'$1",
 
                        " Cun eilha ", " Culha ",
                        " Cun el ", " Cul ",
                        " De ua ", " Dua ",
                        " De un ", " Dun ",
                        " La ([a|e|i|o|u|h]+)", " L'$1",
                        " L ([a|e|i|o|u|h]+)", " L'$1",
                        " Que ([a|e|i|o|u|h]+)", " Qu'$1",
                        " De ([a|e|i|o|u|h]+)", " D'$1",
                        " Te ([a|e|i|o|u|h]+)", " T'$1",
 
 
                        //brasileirada
                        /*
                        "([a-z]*)ando ", "a $1ar ",
                        "([a-z]*)endo ", "a $1er ",
                        "([a-z]*)indo ", "a $1ir ",
 
                        "([a-zA-Z]*)ando ", "A $1ar ",
                        "([a-zA-Z]*)endo ", "A $1er ",
                        "([a-zA-Z]*)indo ", "A $1ir ",
                        */
                        //enganos
                        " non ", " nun ",
                        "Non ", "Nun ",
                        "la to", "a to",
                        "la todo", "a todo",
                        "enciclopédie", "anciclopédia",
                        "qu'a ", "que a ",
                        "cunhe", "conhe",
                        "percípais", "percípales", //excluiu pais
                        "pales ", "pais ",
 
                        //Biquipédia
                        " {  { ", "{{",
                        " \\[  \\[ Categoria", "[[Category",
                        " \\[  \\[ ", "[[",
                        " \\[\\[\\.\\./Imagem", "[[Image",
                        " \\]  \\] ", "]]",
                        " \\| ([a-zA-Z0-9áàâãäÁÀÂÃÄéèêëÉÈÊËíìîïÍÌÎÏòóôõöÓÒÔÕÖùúûüÚÙÛÜçÇ ]*)\\/\\]\\] ", "|$1]]"                   
                        );
Ferramientas pessonales
Espaços nominais

Variantes
Acções
Nabegaçon
Caixa de Ferramientas