Sistema de numeraçon bigesimal

De Biquipédia
Saltar pa: nabegaçon, percura
Sistemas de numeraçon por cultura
Numerales hindu-arábico
Árabe oucidental
Árabe ouriental
Família andiana
Khmer
Mongólico
Thai
Numerales leste-asiáticos
Chinés
Counting rods
Japonés
Coreano
Suzhou
Numerales alfabéticos
Abjad
Arménio
Āryabhaṭa
Cirílica
Ge'ez
Griego (jónio)
Heibraico
Outros sistemas
Ático
Babilónica
Brahmi
Eigípcios
Etrusco
Inuíte
Maia
Romano
Urnfield
Lista de sistemas de numeraçon
Sistema de numeraçon posicional
5, 10, 15, 20
2, 4, 8, 16, 32, 64
3, 6, 9, 12, 24, 30, 36, 60
1, 7, 13, 26

L sistema bigesimal ye l sistema de numeraçon que ten la base ne l númaro binte.

La base binte probabelmente ten la mesma ourige que la base dieç, que se relaciona a las cuntaiges primitibas feitas culs dedos - ne l causo de la base binte, somados ls dedos de las manos als de ls pies.

La base binte ye ousada pa la cuntaige i nomeaçon de ls numerales na Léngua francesa na qual, por eisemplo, l númaro 80 ye zeignado por quatre bingts ó seia, literalmente, quatro bintes 80.

L númaro binte (tybe ) tamien ye ousado cumo un númaro básico na Léngua dinamarquesa na qual Tres (abrebiado de tresindstybe ) senefica 3 bezes 20 ó seia 60; firs (abrebiado de firsindstybe ) senefica 4 bezes 20 esto ye 80.

Numerales maias.

Tamien na Léngua galesa l bocábulo ugain (binte) ye ousado cumo un númaro básico ambora ne l final de l seclo XX l sistema decimal tenga oubtido preferéncia. Ende, Deugain senefica 2 bezes 20 ó seia 40 , trigain senefica 3 bezes 20 ó seia 60. Antes de l'adoçon de l sistema decimal de moeda an 1971, chwigain de papur (6 bezes 20 (=120) de papéis) era l'apelido de la nota de 10 xelin (=120 pence).

Na Léngua georgiana l bocábulo otsi (binte) ye ousado cumo un númaro básico tamien. Por eisemplo l númaro 31 (otsdatertmet'i ) ó seia, literalmente, binte-i-onze . L númaro 67 (samotsdashbidi ) senefica " trés-binte-i- siete ".

Na ceblizaçon maia i asteca to la matemática i sistema de calendairos outelizaba la base bigesimal, l que les baliu la possibelidade de calcular cifras altíssemas i assi cunseguir percison superior a la de la matemática an uso na Ouropa de la época de ls çcubrimientos.

Ne l'antigo Reino Ounido ne l sistema de moeda corriente, habie binte xelins nun pound.

D'acuordo cul linguista alman Theo Vennemann, l sistema bigesimal na Ouropa tubo ourige na Léngua basca antiga i deilha fui cotada pulas outras lénguas ouropeias, notadamente lénguas cun ourige céltica cumo l francés i l dinamarqués.

Mas d'acuordo cun Menninger l sistema de numeraçon bigesimal se ouriginou na lenguaige de ls Normandos.